Wanneer een supervisant het heeft over zichzelf ontdekken of dat hij/zij het moeilijk vindt om zichzelf te zijn op het werk, waar heeft hij/zij het dan over? Is het ‘zelf’ een duidelijk traceerbaar iets in jezelf?

De sociologe Christine Brinkgreve gaat in haar boek “de ogen van de ander” op zoek naar wat eigenlijk het ‘zelf’ is. “Jezelf voorbij rennen, jezelf moeten blijven, jezelf ontdekken, weer tot jezelf komen…” kennelijk is er een domein in onze persoonlijkheid die we als als individueel, eigen en onafhankelijk zien. Maar klopt dat wel?” Vraagt zij zich af. Zij komt tot de conclusie dat het zelf niet een autonome kern is, maar gevormd is in de omgang met anderen.

De filosofie, psychologie en sociologie hebben zich van oudsher met deze vragen bezig gehouden. Ook in romanliteratuur is zelfkennis een constant thema. Kom je op de wereld als een tabula rasa (onbeschreven blad) of met een aanleg. We weten het niet en naar mijn idee is er niet één antwoord mogelijk. Interessanter is wat je met het gegeven in supervisie kan dat je zelfkennis niet vanuit jezelf creëert maar dat je die vormt in de omgang met anderen en per context kan verschillen. Dat vind ik een dynamisch en aantrekkelijk beeld. Plato schrijft “Wie zichzelf wil kennen moet kijken in de spiegel van een andere ziel”. Want wat hebben die anderen jou geleerd over jezelf en wat hebben ze je te vertellen? Ook als die ervaringen negatief waren? Hoe werd je gespiegeld door de buitenwereld? Wat wordt en werd er goed-en afgekeurd?

Je bewust te zijn van de invloed van de ander op je ‘zelf’ is een eerste stap in het onderzoeken naar de invloed van die ander op jou. Daarmee vergroot je je perspectieven. In supervisietrajecten is het mijns inziens zinvol om de ogen van de ander te ‘gebruiken’ om hiertoe te komen.